မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ Pepper Geek ကနေ ပြန်လည်ကြိုဆိုပါတယ်။ ဒီနေ့ ဗီဒီယိုမှာတော့ ငရုတ်ပင်တွေကို ရေ ဘယ်လောက် ပမာဏ လောင်းသင့်တဲ့ အကြောင်းအရာအားလုံးကို ပြောပြပေးသွားမှာပါ။ #LGTmyanmar , #BBKmyanmar
ငရုတ်ပင် စိုက်ပျိုးသူတွေဆီက ကျွန်တော်တို့ အမေးအများဆုံး မေးခွန်းတွေကတော့ ရေလောင်းတဲ့ ကိစ္စပါပဲ။ "ဘယ်နှစ်ရက် တစ်ခါ လောင်းရမလဲ"၊ "တစ်ပတ်မှာ တစ်ခါတည်းနဲ့ အဝလောင်းရမလား" ဒါမှမဟုတ် "တစ်ပတ်ကို သုံးကြိမ်လောက် နည်းနည်းစီ ခွဲလောင်းရမလား" စတာတွေပေါ့။ တကယ်တော့ ငရုတ်ပင်ကို ဘယ်နှစ်ရက်တစ်ခါ လောင်းရမလဲဆိုတာအတွက် ရိုးရှင်းတဲ့ အဖြေတစ်ခုတည်း မရှိပါဘူး။ အဖြေကတော့ "အချက်အလက် အများကြီးပေါ်မှာ မူတည်တယ်" ဆိုတာပါပဲ။
ဒါကြောင့် ဒီဗီဒီယိုမှာ ပျိုးပင်လေးတွေ၊ အပင်ပေါက်လေးတွေကနေစလို့ အပြင်မှာ စိုက်ထားတဲ့ အသီးသီးနေတဲ့ အပင်ကြီးတွေအထိ အဆင့်ဆင့် ရေလောင်းပုံ ကွာခြားချက်တွေကို ရှင်းပြပေးသွားမှာပါ။
အနှစ်ချုပ် လမ်းညွှန်ချက် (အမြန်ကြည့်ရန်)
အသေးစိတ် မကြည့်နိုင်သူတွေအတွက် ငရုတ်ပင် ရေလောင်းနည်း အကျဉ်းချုပ်ကတော့ -
မြေကြီးကို စစ်ဆေးပါ: လက်ချောင်းကို မြေကြီးထဲ တစ်လက်မခွဲ၊ နှစ်လက်မလောက်အထိ ထိုးကြည့်ပါ။ မြေကြီး စိုနေသေးရင် ရေလောင်းဖို့ မလိုသေးပါဘူး။
အိုးအလေးချိန်ကို ကြည့်ပါ: အိုးနဲ့စိုက်ထားရင် ရေဝနေတဲ့အချိန်နဲ့ ရေငတ်နေတဲ့အချိန် အိုးရဲ့ အလေးချိန် ကွာခြားချက်ကို မှတ်ထားပါ။ အိုး ပေါ့နေရင် ရေလိုနေပြီလို့ သိနိုင်ပါတယ်။
ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေ: အပင်ကြီးရင် ရေပိုသောက်ပါတယ်။ ပူပြင်းတဲ့ ရာသီဥတုနဲ့ လေတိုက်တဲ့ ဒေသတွေမှာ ရေပိုလိုအပ်ပါတယ်။
ရေလောင်းတာ မျှတပါစေ: ရေအရမ်းနည်းပြီး အပင် ညှိုးကျသွားတာမျိုးလည်း မဖြစ်စေနဲ့၊ ရေအရမ်းများပြီး အမြစ်ပုပ်တာမျိုးလည်း မဖြစ်အောင် ဂရုစိုက်ပါ။
အပင်အဆင့်အလိုက် ရေလောင်းနည်း
၁။ ပျိုးပင်နှင့် အိမ်ထဲတွင် စိုက်သောအပင်များ
အောက်ခြေမှ ရေပေးခြင်း (Bottom Watering): ပျိုးပင်လေးတွေကိုတော့ ဗန်းထဲမှာ ရေထည့်ပြီး အောက်ခြေကနေ စုပ်ယူခိုင်းတာ ပိုကောင်းပါတယ်။ အပေါ်ကနေ လောင်းရင် ပင်စည်လေးတွေ ကျိုးသွားနိုင်လို့ပါ။
အောက်ခြေမှာ ရေအိုင်မနေပါစေနဲ့: အမြစ်တွေ ရေထဲမှာ တစ်လက်မလောက် အမြဲနစ်နေရင် အောက်ဆီဂျင် မရဘဲ အမြစ်ပုပ်တတ်ပါတယ်။ ၂ ရက် - ၃ ရက် တစ်ခါလောင်းပေးရုံနဲ့ လုံလောက်ပါတယ်။
၂။ အပြင်တွင် စိုက်ထားသော အပင်ကြီးများ
မြေကြီးအမျိုးအစား: အိုးနဲ့စိုက်တဲ့ မြေက ပိုမြန်မြန် ခြောက်သွေ့တတ်ပါတယ်။ မြေကြီးထဲ တိုက်ရိုက်စိုက်ထားတဲ့ အပင်တွေကတော့ အမြစ်က နက်နက်အထိ ဆင်းနိုင်လို့ ရေဒဏ်ကို ပိုခံနိုင်ရည် ရှိပါတယ်။
နေပူရှိန်နှင့် လေ: အပူချိန် ၉၀ - ၁၀၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်လောက် ရှိတဲ့နေ့တွေမှာ အပင်တွေဟာ သူတို့ကိုယ်သူတို့ ပြန်အေးအောင် အရွက်ကနေ ရေငွေ့ပျံစေတဲ့အတွက် ရေပိုလိုပါတယ်။
ရေလိုအပ်ချက်ကို ဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ?
ရေငတ်တဲ့လက္ခဏာ: အရွက်တွေ ပျော့ခွေပြီး အောက်ကို စိုက်ကျလာပါမယ်။ ရေလောင်းလိုက်ရင် မိနစ် ၃၀ အတွင်း ပြန်လန်းလာတတ်ပါတယ်။
ရေများတဲ့လက္ခဏာ: အရွက်တွေ ကွေးကောက်လာတာ၊ အရွက်မှာ ဖောင်းကြွတာတွေ ဖြစ်လာတာ၊ အရွက်တွေ ဝါပြီး ကြွေကျတာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
Blossom End Rot (အသီးဖင်ပုပ်ရောဂါ): ဒါဟာ ကယ်လ်ဆီယမ် ချို့တဲ့လို့ ဖြစ်တာထက် ရေလောင်းတာ မမှန်လို့ ဖြစ်တာ ပိုများပါတယ်။ ရေကို အရမ်းခြောက်အောင် ထားလိုက်၊ ပြီးမှ ရေတွေ အများကြီး သွန်လောင်းလိုက် လုပ်တာမျိုးက အပင်ကို အာဟာရ မသယ်ဆောင်နိုင်အောင် ဖြစ်စေပါတယ်။
အကြံပြုချက်ကောင်းများ
မြေဖုံးပါ (Mulching): ကောက်ရိုး၊ သစ်သားစတွေနဲ့ မြေဖုံးပေးတာဟာ ပေါင်းပင်တွေကို တားဆီးပေးရုံတင်မကဘဲ မြေကြီးထဲက ရေငွေ့ပျံခြင်းကိုလည်း ကာကွယ်ပေးပါတယ်။
အပင်ခြေကိုပဲ လောင်းပါ: အရွက်တွေကို ရေမစိုပါစေနဲ့။ ရောဂါရလွယ်ပါတယ်။
အချိန်ဇယားထားပါ: တစ်ပတ်မှာ တစ်ခါတည်း ရေအများကြီး လောင်းတာထက်၊ ရေနည်းနည်းစီကို တစ်ပတ် ၃ ကြိမ်လောက် ပုံမှန်ခွဲလောင်းတာက အပင်အတွက် ပိုကောင်းပါတယ်။
အပူဒဏ်က ကာကွယ်ပါ: အရမ်းပူတဲ့နေ့တွေမှာ အိုးတွေကို အရိပ်ထဲ ခေတ္တရွှေ့ပေးတာမျိုး လုပ်ပေးပါ။
ဗီဒီယိုကို အဆုံးအထိ ကြည့်ရှုပေးလို့ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေက သင့်ရဲ့ ငရုတ်ပင် စိုက်ပျိုးမှုမှာ အထောက်အကူ ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ နောက်ထပ် သိချင်တာရှိရင် comment မှာ မေးခဲ့နိုင်ပါတယ်!
ငရုတ်ပင် ရေလောင်းနည်း လမ်းညွှန်
ငရုတ်ပင်စိုက်ပျိုးရာတွင် အမေးအများဆုံးမေးခွန်းမှာ "ဘယ်နှစ်ကြိမ် ရေလောင်းရမလဲ" ဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒါဟာ အခြေအနေအမျိုးမျိုးပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။
၁။ အမြန်သိလိုသူများအတွက် အကျဉ်းချုပ်
မြေဆီလွှာကို စစ်ဆေးပါ: လက်ညှိုးကို မြေကြီးထဲ ၁ လက်မခန့် (အပြင်မှာဆိုလျှင် ၂-၃ လက်မ) နှိုက်ကြည့်ပါ။ စိုစွတ်နေသေးလျှင် ရေလောင်းရန် မလိုသေးပါ။
အိုးအလေးချိန်ကို မှတ်ထားပါ: အိုးဖြင့်စိုက်ပါက ရေဝနေချိန်နှင့် ရေငတ်နေချိန် အလေးချိန် ကွာခြားမှုကို မှတ်ထားခြင်းဖြင့် ရေလောင်းရန် လို၊ မလို သိနိုင်ပါတယ်။
ညီညာစွာ လောင်းပါ: ရေကို အလွန်အကျွံလည်း မလောင်းမိပါစေနဲ့၊ အလွန်အမင်း ခြောက်သွေ့အောင်လည်း မထားပါနဲ့။
၂။ အပင်ကြီးထွားမှုအဆင့်အလိုက် ရေလောင်းခြင်း
ပျိုးပင်အဆင့် (Seedlings): အောက်ခြေမှ ရေစုပ်ယူစေသည့်နည်း (Bottom Watering) ကို သုံးပါ။ ရေလောင်းသည့် ဗန်းထဲသို့ ရေထည့်ပေးခြင်းဖြင့် မြေဆီလွှာကို အောက်မှအထက်သို့ စိုစွတ်စေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရေထဲမှာ အမြဲစိမ်မထားပါနဲ့ (အမြစ်ပုပ်နိုင်ပါတယ်)။
အိမ်တွင်းစိုက်ပင်များ: ပုံမှန်အားဖြင့် ၂ ရက် သို့မဟုတ် ၃ ရက်တစ်ကြိမ် ရေလောင်းပေးရပါတယ်။
၃။ ရေလိုအပ်ချက်ကို ဖြစ်စေသည့် အချက်များ
အပူချိန်: ပူပြင်းသည့်နေ့များတွင် အပင်များက ရေငွေ့ပျံခြင်း (Transpiration) ပိုလုပ်ရသဖြင့် ရေပိုလိုအပ်ပါတယ်။ အပူချိန် ၁၀၀°F (၃၈°C) ဝန်းကျင်ရှိလျှင် နေ့တိုင်း ရေလောင်းပေးရန် လိုအပ်နိုင်ပါတယ်။
စိုက်သည့်နေရာ: အိုးဖြင့်စိုက်သောအပင်များသည် မြေပြင်တွင်စိုက်သောအပင်များထက် ရေပိုငတ်လွယ်သည်။ အကြောင်းမှာ အိုးထဲရှိ မြေဆီလွှာက ပေါ့ပါးပြီး ရေငွေ့ပျံလွယ်ခြင်းနှင့် အမြစ်များ ပြန့်ကားနိုင်စွမ်း ကန့်သတ်ချက်ရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
လေတိုက်နှုန်း: လေပြင်းတိုက်ပါကလည်း ရေငွေ့ပျံမှုကို မြန်ဆန်စေသည်။
မြေအမျိုးအစား: သဲမြေက ရေစီးဆင်းမှု မြန်ပြီး၊ ရွှံ့စေးမြေက ရေကို ပိုထိန်းထားပေးနိုင်သည်။
၄။ ရေလို၊ မလို မည်သို့သိနိုင်သနည်း
ရေငတ်ခြင်း လက္ခဏာ: အရွက်များ ပျော့ခွေကျလာမည်။ (ရေလောင်းလိုက်လျှင် နာရီဝက်အတွင်း ပြန်လည် လန်းဆန်းလာတတ်သည်)။
ရေများခြင်း လက္ခဏာ: အရွက်များ လိပ်တက်လာခြင်း၊ ဖောင်းကြွလာခြင်း သို့မဟုတ် အရွက်များ ဝါပြီး ကြွေကျခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။ ငရုတ်ပင်သည် ရေဝပ်သည်ထက် ခြောက်သွေ့သည်ကို ပိုနှစ်သက်ကြောင်း သတိပြုပါ။
၅။ အသီးပုပ်ခြင်း (Blossom End Rot) ကာကွယ်ခြင်း
အသီး၏ အောက်ခြေများ မည်းပုပ်သွားခြင်းသည် ကယ်လ်စီယမ်ဓာတ် မလုံလောက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သော်လည်း အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ "ရေလောင်းခြင်း မမှန်ကန်ခြင်း" ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရေကို တစ်ပတ်လုံး ဒီအတိုင်းထားပြီးမှ တစ်ခါတည်း အများကြီး လောင်းချခြင်းမျိုး မလုပ်သင့်ပါ။ တစ်ပတ်လျှင် ၅ ဂါလန် တစ်ခါတည်းလောင်းမည့်အစား၊ ခွဲပြီး နည်းနည်းချင်း မှန်မှန်လောင်းပေးခြင်းက ပိုကောင်းပါသည်။
၆။ အသုံးဝင်သော အကြံပြုချက်များ
မြေဖုံးပါ (Mulching): ကောက်ရိုး၊ သစ်ခေါက် သို့မဟုတ် မြက်ခြောက်များဖြင့် မြေဖုံးပေးခြင်းက ရေငွေ့ပျံမှုကို တားဆီးပေးပြီး ပေါင်းပင်များကိုလည်း ကာကွယ်ပေးသည်။
ပင်စည်ခြေရင်းကို လောင်းပါ: အရွက်ပေါ်မှ ရေမလောင်းပါနဲ့။ ရောဂါမဖြစ်စေရန် အမြစ်ရှိရာ အောက်ခြေကိုသာ တိုက်ရိုက်လောင်းပါ။
ရေစက်ချစနစ် (Irrigation): အပင်များစွာ စိုက်လျှင် ရေစက်ချစနစ် သို့မဟုတ် ရေလောင်းပိုက် (Soaker hose) သုံးခြင်းက ရေလောင်းခြင်းကို ပိုမိုညီညာစေသည်။
နေရိပ်ပေးပါ: အလွန်ပူသောနေ့များတွင် (မွန်းလွဲ ၂ နာရီခန့်) အိုးများကို အရိပ်ထဲရွှေ့ပေးခြင်း သို့မဟုတ် အရိပ်ကွက် (Shade cloth) သုံးပေးခြင်းဖြင့် အပင်ကို အပူဒဏ်မှ ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။