စစ်တမ်းတစ်ခုအရ ဖြေဆိုသူ ၅ ယောက်မှာ ၁ ယောက်ဟာ အင်္ကျီကြယ်သီးတစ်လုံး ပြုတ်သွားရင်တောင် အသစ်တစ်ထည် ဝယ်ဖို့ပဲ စဉ်းစားပြီး အဟောင်းကို စွန့်ပစ်လိုက်ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ #LGTmyanmar , #BBKmyanmar
အရည်အသွေးနိမ့် ပစ္စည်းတွေနဲ့ ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချထားတဲ့ ထုတ်လုပ်မှုတွေဟာ လမ်းဘေးဈေးကွက်ရော၊ နာမည်ကြီး တံဆိပ်ကြီးတွေမှာပါ ပျံ့နှံ့နေပါတယ်။ ဒီတော့ ကျွန်မတို့ ဝယ်လိုက်တဲ့ အဝတ်အစားတစ်ခုဟာ နောက်ထပ် ၁၀ နှစ်ကျော်အထိ ခံမယ့် ပစ္စည်းလား၊ ဒါမှမဟုတ် နှစ်ခါလောက်လျှော်ပြီးတာနဲ့ ကြယ်သီးတွေ ပြုတ်ထွက်သွားမယ့် ပစ္စည်းလားဆိုတာ ဘယ်လိုခွဲခြားမလဲ? ဒီမေးခွန်းအတွက် အဖြေရှာဖို့ ကျွန်မတို့ ဈေးဝယ်ထွက်ကြည့်ကြရအောင်။
ကြည့်ရှုရမည့် အချက် ၂ ချက်
ဒီနေ့တော့ အဝတ်အစားသစ်တွေရဲ့ အရည်အသွေးကို စစ်ဆေးတဲ့အခါ အဓိကကြည့်ရမည့် ကဏ္ဍနှစ်ခုကို အာရုံစိုက်ပါမယ်။
၁။ ချုပ်လုပ်ပုံ : အဝတ်အစားကို ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ချုပ်လုပ်ထားသလဲ။
၂။ ပါဝင်ပစ္စည်း : ဘယ်လို အထည်သားတွေနဲ့ ပြုလုပ်ထားသလဲ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကျွမ်းကျင်တဲ့ အပ်ချုပ်ဆရာတစ်ယောက်တောင်မှ Shein လိုနေရာကရတဲ့ အရည်အသွေးညံ့ ပိုလီယက်စတာ အသားနဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ ဂျာကင်အင်္ကျီတစ်ထည် ဖြစ်အောင် ချုပ်ဖို့ဆိုတာ မလွယ်ကူလို့ပါ။
ချုပ်လုပ်ပုံဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်များ
အဝတ်အထည်တစ်ခုကို အမြန်ချုပ်ထားကြောင်း ပြသနေတဲ့ သိသာထင်ရှားတဲ့ အချက်တစ်ခုကတော့ ချုပ်ရိုးအကွာအဝေး ပါပဲ။ ချုပ်ရိုးတွေ ကျဲနေတာဟာ ချုပ်ရတဲ့အချိန်ကို မြန်စေပြီး ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်ကို သက်သာစေပါတယ်။ ဒါဟာ အမြတ်ကိုပဲ ဦးစားပေးထားတာပါ။ ချုပ်ရိုးကျဲရင် ချည်မျှင်ငြိပြီး ပြတ်ထွက်ဖို့ လွယ်သလို၊ အထည်သားချင်း ချိတ်ဆက်မှု အားနည်းတဲ့အတွက် ချုပ်ရိုးလည်း မခိုင်ပါဘူး။
စစ်ဆေးနည်း: ချုပ်ရိုးကို အလင်းဘက်မှာ မြှောက်ကြည့်ပြီး ဘေးနှစ်ဖက်ကို ဆွဲကြည့်ပါ။ အကယ်၍ ချုပ်ရိုးကြားကနေ အလင်းပေါက်နေတာ မြင်ရရင် ဒါဟာ ခိုင်ခံ့မှုပိုင်းမှာ ပြဿနာရှိနေပါပြီ။ ဒါမျိုးဟာ လျှော်လိုက်ရင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ဝတ်တဲ့အခါ တင်းအားဖြစ်ရင်ဖြစ်ဖြစ် ပြတ်ထွက်သွားမှာပါ။
နောက်တစ်ခုက အစင်းအကွက် ညှိထားမှု ပါ။ အစင်းတွေ၊ အကွက်တွေကို ချုပ်ရိုးမှာ ကွက်တိဖြစ်အောင် ညှိမထားတာဟာ ကုန်ကျစရိတ်ကို အရမ်းလျှော့ချထားတာ ဒါမှမဟုတ် အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်မှု (QC) ညံ့ဖျင်းတာကို ပြနေတာပါ။ (အကွေးချုပ်ရိုးတွေနဲ့ ပန်းပွင့်ရုပ်ပုံတွေကတော့ ခြွင်းချက်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်)။
ဇစ် : မမြင်ရတဲ့ ဇစ် လေးတွေဟာ လှပပေမဲ့ ပလတ်စတစ်နဲ့ လုပ်ထားတာမို့ အားနည်းတတ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကျပ်ထုတ်နေတဲ့ အဝတ်အစားတွေမှာဆိုရင် ဇစ်ပိတ်ရခက်တာ၊ ဇစ်သွားဟတာတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဇစ်သွား ပြည့်ပြည့်ဖြိုးဖြိုးရှိလေ ပိုခိုင်လေပါပဲ။
နားကပ်ချုပ်ရိုး: အထည်အတွင်းဘက်က ချုပ်ရိုးပိုတဲ့ အသားဟာ များများရှိလေ ကောင်းလေပါပဲ။ ထုတ်လုပ်သူတွေဟာ အသားချွေတာဖို့အတွက် ချုပ်ရိုးပိုကို အနည်းဆုံးပဲ ချန်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ ဝယ်သူအနေနဲ့ အင်္ကျီကို ပြန်ချဲ့ချင်တဲ့အခါ အခက်တွေ့စေပါတယ်။
အထည်သားနှင့် ပါဝင်ပစ္စည်း
ကျွန်မတို့ ဝတ်မယ့်နေရာနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အသား ဟုတ်၊ မဟုတ် အရင်ဆုံး စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။
သဘာဝအမျှင်များ : ချွေးစုပ်ပြီး လေဝင်လေထွက်ကောင်းတာကြောင့် ပူအိုက်တဲ့ ရာသီဥတုနဲ့ သင့်တော်ပါတယ်။
သိုးမွေးနှင့် ပိုးထည် : အေးမြတဲ့ ရာသီဥတုနဲ့ သင့်တော်ပါတယ်။
ဓာတုအမျှင်များ : ဒါတွေက ပလတ်စတစ်ကနေ လုပ်တာဖြစ်လို့ လေဝင်လေထွက် မကောင်းပါဘူး။ ချွေးပြန်စေပြီး အနံ့ဆိုးလည်း မြန်မြန်ထွက်တတ်ပါတယ်။
အကြံပြုချက်: အကယ်၍ သင်ဟာ ပိုလီယက်စတာလို အသားမျိုး ဝတ်မယ်ဆိုရင် အတွင်းကနေ သဘာဝအမျှင်တစ်ထပ် ခံဝတ်ပါ။ ဒါမှ အရေပြားက ထွက်တဲ့ ချွေးနဲ့ အနံ့တွေကို သဘာဝအမျှင်က စုပ်ယူပေးမှာဖြစ်ပြီး အပြင်အင်္ကျီကို ခဏခဏ လျှော်စရာ မလိုတော့ဘဲ ကြာရှည်ခံမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
.
သိုးမွေး နှင့် ပတ်သက်၍: သိုးမွေးဟာ ယားတယ်လို့ ထင်တတ်ကြပေမဲ့ တကယ်တော့ သိုးရဲ့ အပြင်ဘက်အမွှေးတွေကသာ ကြမ်းတမ်းတာပါ။ အရေပြားနဲ့ ထိတွေ့မယ့် အဝတ်အစားတွေအတွက် နူးညံ့တဲ့ သိုးမွေးကို ရွေးချယ်ပါ။ သိုးမွေးဟာ ပိုးမွှားဒဏ်ခံနိုင်ပြီး အနံ့မြန်မြန်မထွက်တဲ့အတွက် ခဏခဏ လျှော်ဖို့ မလိုဘဲ နှစ်ပေါင်းများစွာ ဝတ်လို့ရတဲ့ ပစ္စည်းကောင်း ဖြစ်ပါတယ်။
.
ရက်လုပ်ပုံကို စစ်ဆေးခြင်း
အထည်သားကို စစ်ဆေးတဲ့အခါ ရက်လုပ်ထားတဲ့ ပုံစံကို ကြည့်ဖို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။ အထည်သားမှာ ချည်မျှင်တွေက ကျဲကျဲလန်လန် ဖြစ်နေရင် တစ်ခုခုနဲ့ ငြိမိတာနဲ့ ပြတ်ထွက်သွားဖို့ လွယ်ပါတယ်။ ဒါကို ပြန်ဖာဖို့ဆိုတာ တော်တော်ခက်ခဲသလို၊ အထည်ဖာတဲ့အတတ်ကို ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင် မတတ်ရင် ဒါမျိုးတွေကို ရှောင်သင့်ပါတယ်။
အထည်ရဲ့ အတွင်းဘက် (အောက်မျက်နှာပြင်) ကိုလည်း စစ်ဆေးပါ။ အထူးသဖြင့် ပန်းကြွရက်ထည် တွေမှာ အတွင်းဘက်မှာ ချည်မျှင်အပွတွေ အများကြီး ရှိနေတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ပုံမှန်ပဲ ဖြစ်ပေမဲ့ ဒီလိုအထည်မျိုးကို အင်္ကျီချုပ်ရင်တော့ အထဲက ချည်မျှင်တွေကို ကာကွယ်ဖို့နဲ့ ကြာရှည်ခံဖို့အတွက် အတွင်းခံအသား တစ်ထပ် ပါသင့်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ရက်လုပ်ပုံ ကျဲတာတိုင်းတော့ မဆိုးပါဘူး။ တစ်ခါတလေ ပေါ့ပေါ့ပါးပါးနဲ့ ဝေ့ဝဲနေတဲ့ ပုံစံမျိုးရဖို့အတွက် တမင်တကာ ကျဲကျဲရက်ထားတာမျိုးလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီလိုအထည်မျိုးတွေကတော့ ပိုပြီး ဂရုစိုက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
Lining အကြောင်း
အဝတ်အစားတိုင်း အတွင်းခံအသား ပါစရာမလိုပါဘူး။ ပေါ့ပါးတဲ့ ဂါဝန်တွေ၊ အင်္ကျီတွေမှာဆိုရင် နောက်ထပ်တစ်ထပ် ထည့်လိုက်တာက ပိုလေးလံသွားစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂျာကင်တွေ၊ ကုတ်အင်္ကျီတွေ၊ ဝတ်စုံတွေ မှာတော့ အတွင်းခံအသားဟာ မရှိမဖြစ်ပါပဲ။ သူက အင်္ကျီရဲ့ ပုံကျအောင် ပြုလုပ်ထားတဲ့ အတွင်းပိုင်း အစိတ်အပိုင်းတွေကို ဖုံးကွယ်ပေးထားတာပါ။ အတွင်းခံအသား မပါဘဲ အတွင်းက အစီအစဉ်မကျတဲ့ ချုပ်ရိုးတွေကို မြင်နေရတဲ့ ဂျာကင်မျိုးကတော့ အရည်အသွေးညံ့တာ သေချာပါတယ်။
Shein အထည်များအပေါ် ဝေဖန်ချက်
အရည်အသွေးအကြောင်း ပြောရင် Ultra-fast fashion ဖြစ်တဲ့ Shein ကို ချန်ထားလို့ မရပါဘူး။ ကျွန်မတို့ Shein ကနေ တိုက်ရိုက်မဝယ်ဘဲ ပြန်ရောင်းတဲ့သူတွေဆီကနေ အသစ်တွေကို ဝယ်ယူခဲ့ပါတယ်။
၁။ အနံ့: အထည်တွေ ရောက်လာတဲ့အခါ ဓာတုဗေဒ အနံ့တွေ အရမ်းပြင်းနေပါတယ်။ ဒါဟာ လူတွေဝတ်ဖို့ ဘေးကင်းရဲ့လားတောင် သံသယဖြစ်စရာပါ။
၂။ ဘောင်းဘီ: ဘာပုံစံမှ မရှိပါဘူး။ အသားက အရမ်းပါးပြီး တွန့်လွယ်လွန်းပါတယ်။ ချုပ်ရိုးတွေကလည်း ကျဲလွန်းသလို၊ အတွင်းဘက်မှာလည်း ခိုင်ခံ့အောင် မချုပ်ဘဲ ဓားစက် နဲ့ပဲ ဆွဲထားတာပါ။
၃။ ဂါဝန်: ရေကူးဝတ်စုံသားလိုမျိုး ၉၄% ပိုလီယက်စတာနဲ့ လုပ်ထားတာပါ။ ချွေးပြန်ပြီး စေးကပ်နေမှာ သေချာပါတယ်။ ချုပ်ရိုးအကွာအဝေးက ၃ မီလီမီတာလောက် ရှိပါတယ်။ ဗစ်တိုးရီးယားခေတ်က ချုပ်ရိုးတွေဆိုရင် ၀.၅ မီလီမီတာလောက်ပဲ ရှိပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ ခံပါတယ်။ ဒါကတော့ ၃ ခါလောက် လျှော်ရင် ပျက်စီးသွားမှာပါ။
၄။ ဂျာကင်: ပခုံးမှာ ခုစာ ပါပေမဲ့ အထည်သားက အရမ်းပျော့လွန်းလို့ ဘာမှ အထောက်အကူမပြုပါဘူး။ ကြယ်သီးပေါက်တွေဆိုရင်လည်း စနစ်တကျ မဖောက်ဘဲ ဇစ်ဇက် ပတ်ထားရုံပါပဲ။
ဈေးနှုန်း၊ အမှတ်တံဆိပ်နှင့် အရည်အသွေး
အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခုကတော့ "ဈေးကြီးတိုင်း အရည်အသွေး မကောင်းသလို၊ ဈေးသက်သာတိုင်းလည်း အရည်အသွေး မညံ့ပါဘူး"။ တစ်ခါတလေ Designer brand တွေမှာ သင်က အမှတ်တံဆိပ်အတွက်ပဲ ပေးနေရတာမျိုး ရှိပါတယ်။ Shein ကတော့ ဈေးရော အရည်အသွေးပါ အောက်ဆုံးအဆင့်မှာ ရှိနေတာပါ။
.
အရည်အသွေးကောင်းတဲ့ ဂျာကင်တစ်ခုမှာဆိုရင် ပုံစံခိုင်ခံ့အောင် အတွင်းပိုင်းမှာ ကန်ဗတ်စ တွေ၊ ဖဲပြား တွေနဲ့ စနစ်တကျ ပုံဖော်ထားပါတယ်။ လျှော်လိုက်ရင်တောင် ပုံပျက်မသွားပါဘူး။ ဒါကြောင့် အဝတ်အစားဝယ်ရင် Brand ကိုပဲ မကြည့်ဘဲ ချုပ်လုပ်ပုံနဲ့ ပါဝင်တဲ့ အမျှင်ဓာတ် ကို ကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။
ရေရှည်တည်တံ့မှု နှင့် Greenwashing
အခုခေတ်မှာ "သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိန်းသိမ်းတယ် " လို့ ကြွေးကြော်နေတဲ့ ဆိုင်တွေတောင်မှ အရည်အသွေးပိုင်းမှာ ညံ့ဖျင်းနေတတ်ပါတယ်။ တကယ်တော့ အဝတ်အစားအသစ် မဝယ်တာ၊ အဟောင်းတွေကို ပြန်သုံးတာ ၊ တစ်ပတ်ရစ်ဝယ်တာတွေကမှ တကယ့်ကို ပတ်ဝန်းကျင်အတွက် ပိုကောင်းတာပါ။
.
ခဏလေးနဲ့ ပျက်စီးသွားမယ့် အဝတ်အစားတွေကို ထုတ်လုပ်နေတာဟာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖျက်ဆီးနေတာပါပဲ။ အရည်အသွေးညံ့တဲ့ အဝတ်အစားတွေက သင့်ဆီမှာ ရှိနေပြီဆိုရင်လည်း အမှိုက်လို မစွန့်ပစ်လိုက်ပါနဲ့။ သူတို့ကို ပိုပြီး ဂရုစိုက်ဝတ်မယ်၊ ပြန်ဖာမယ်ဆိုရင်တော့ ကြာရှည်ခံနိုင်ပါသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကုမ္ပဏီတွေက အမြတ်ကိုပဲ ကြည့်ပြီး ကြာရှည်မခံတဲ့ အဝတ်အထည်တွေ ထုတ်နေတာကတော့ ရှက်စရာကောင်းတဲ့ လုပ်ရပ်ပါ။
နိဂုံး
သင့်ရဲ့ အဝတ်အစားတွေကို ကိုယ်တိုင် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းတတ်ချင်တယ်ဆိုရင် ကျွန်မရဲ့ "Make, Sew and Mend" စာအုပ်မှာ နည်းလမ်းတွေ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ ဗီဒီယိုနဲ့ ကြည့်ချင်ရင်တော့ Skillshare မှာ ကျွန်မရဲ့ သင်တန်းတွေကို ကြည့်ရှုနိုင်ပါတယ်။