Agroforestry သို့မဟုတ် သစ်ပင်များနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကို ပေါင်းစပ်ခြင်းဆိုသည်မှာ ရှေးယခင်ကတည်းက ရှိခဲ့သော မြေအသုံးချမှု သဘောတရားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုရေရှည်တည်တံ့သော ထုတ်လုပ်မှုစနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် သစ်တောလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများကို နယ်မြေတစ်ခုတည်းတွင် ပေါင်းစပ်စိုက်ပျိုးသည့် သီးညှပ်စိုက်ပျိုးခြင်း (Intercropping) ပုံစံတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ #LGTmyanmar , #BBKmyanmar
သစ်တောဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများတွင် သစ်ပင်များ သို့မဟုတ် ချုံပုတ်များကဲ့သို့သော နှစ်ရှည်ပင် အမျိုးမျိုး ပါဝင်နိုင်သည်။ သစ်ပင်များ၊ သီးနှံများနှင့် တိရစ္ဆာန်များအကြား အပြန်အလှန် အကျိုးသက်ရောက်မှုများသည် စိုက်ကွင်းအဆင့်၊ စိုက်ပျိုးရေးခြံအဆင့်နှင့် ရှုခင်းအဆင့် (Landscape level) တို့တွင် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။
သစ်ပင်များကို အောက်ပါအတိုင်း ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် စီစဉ်စိုက်ပျိုးနိုင်သည် -
အတန်းလိုက် စိုက်ပျိုးခြင်း
ဇယားကွက်ပုံစံ စိုက်ပျိုးခြင်း
မြေမျက်နှာပြင် အနိမ့်အမြင့်အတိုင်း (Contours) စိုက်ပျိုးခြင်း
သို့မဟုတ် စနစ်တကျမဟုတ်ဘဲ ဟိုတစ်ပင်သည်တစ်ပင် စိုက်ပျိုးခြင်း
စနစ်အမျိုးအစားများ
ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤစနစ်ကို အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်သည် -
၁။ Agri-silvicultural system: သစ်ပင်နှင့် သီးနှံများကို ပေါင်းစပ်ခြင်း။
၂။ Silvopastoral system: သစ်ပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးကို ပေါင်းစပ်ခြင်း။
၃။ Agro-silvopastoral system: သစ်ပင်၊ သီးနှံနှင့် တိရစ္ဆာန် (၃) မျိုးလုံးကို ပေါင်းစပ်ခြင်း။
အားနည်းချက်နှင့် စိန်ခေါ်မှုများ
ဤစနစ်သည် ရှုပ်ထွေးသည့်အတွက် တည်ထောင်ရန် ခက်ခဲနိုင်သည်။
ဗဟုသုတ၊ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် လုပ်အား အများအပြား လိုအပ်သည်။
သစ်ပင်နှင့် သီးနှံများအကြား အလင်းရောင်၊ အာဟာရနှင့် ရေအတွက် အပြိုင်အဆိုင် ဖြစ်လာနိုင်ပြီး အထွက်နှုန်းကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
အပင်အချို့မှာ အတူတူယှဉ်တွဲ၍ မရှင်သန်နိုင်ခြင်း (Bad neighbors သို့မဟုတ် Allelopathy) များ ရှိနိုင်သည်။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတွက် ပြန်လည်အကျိုးအမြတ်ရရှိရန် အချိန်ကြာမြင့်နိုင်သည်။
အားသာချက်နှင့် အကျိုးကျေးဇူးများ
သေချာစွာ စီမံထားသော Agroforestry စနစ်သည် သာမန်စိုက်ပျိုးရေးထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အကျိုးကျေးဇူးများကို ပေးစွမ်းနိုင်သည် -
ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကို ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ကာဗွန်စုပ်ယူထိန်းသိမ်းခြင်းကို အားပေးသည်။
Microclimate (အပင်ဝန်းကျင် ရာသီဥတု) ကို ကောင်းမွန်စေပြီး ရေတိုက်စားခြင်းနှင့် လေတိုက်စားခြင်းကို လျှော့ချပေးသည်။
မြေဆီလွှာ အာဟာရကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း: ပဲမျိုးရင်းဝင် သစ်ပင်များသည် မြေဆီလွှာထဲသို့ နိုက်ထရိုဂျင်ကို ဖြည့်တင်းပေးသဖြင့် ဓာတ်မြေဩဇာ လိုအပ်ချက်ကို လျှော့ချပေးသည်။
ပိုးမွှားဒဏ် ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်း: သီးညှပ်စိုက်ပျိုးခြင်းကြောင့် ပိုးမွှားနှင့် ရောဂါကျရောက်မှုကို လျှော့ချပေးကာ ပိုးသတ်ဆေး သုံးစွဲမှု သက်သာစေသည်။
မွေးမြူရေးအတွက် အကျိုးကျေးဇူး: တိရစ္ဆာန်များအတွက် အပူဒဏ်သက်သာစေပြီး အစာခေါင်းပါးချိန်တွင် အစာ (Fodder) ကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။
အနှစ်ချုပ်
Agroforestry ကို စတင်တည်ထောင်ရာတွင် အစောပိုင်းအဆင့်တွင် အလုပ်သမား၊ အတွေးအခေါ်နှင့် ငွေကြေး ပိုမိုရင်းနှီးရသော်လည်း ရေရှည်တွင် ကုန်ကျစရိတ်နှင့် အကျိုးအမြတ် အချိုးအစားမှာ အလွန်တွက်ခြေကိုက်ပါသည်။
ဤစနစ်သည် တောင်သူများအတွက် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဝင်ငွေလမ်းကြောင်းမျိုးစုံကို ပေးစွမ်းရုံသာမက ပြင်းထန်သော ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဒဏ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်သော မြေအသုံးချမှု ဗျူဟာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီးနှံတစ်မျိုးမျိုး ပျက်စီးသွားသည့်တိုင် တောင်သူများအတွက် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ (Risk) ကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။