ဒါကတော့ Too Good To Go ပါ။ ကဲ... ကျွန်တော်တို့မှာ Too Good To Go က မှာထားတဲ့ အိတ်ရပါပြီ။ ဒီထဲမှာ ဘေဂယ်လ် (bagels) ခြောက်ခုလောက် ပါပုံရတယ်။ ၎င်းဟာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေက တစ်နေ့တာအကုန်မှာ ပိုလျှံနေတဲ့ အစားအသောက်တွေကို ဈေးလျှော့ရောင်းချပေးတဲ့ အက်ပ်တစ်ခုပါ။ ထူးခြားချက်ကတော့ ဝယ်သူတွေဟာ ဘယ်လိုအစားအသောက်မျိုး ရမလဲဆိုတာ ကြိုမသိနိုင်ဘဲ "အံ့ဩစရာအိတ်" (Surprise Bag) အနေနဲ့ လာတာဖြစ်ပါတယ်။ #LGTmyanmar , #BBKmyanmar
"ဒါက ကိတ်မုန့်ချပ်ကြီး တစ်ချပ်လုံးပဲဗျ။ ဂိမ်းဆော့ရသလို ရင်ခုန်စရာ ခံစားချက်မျိုးရှိတယ်။ ကျွန်တော် ဒေသခံ အိန္ဒိယစားသောက်ဆိုင်ကနေ ၄ ဒေါ်လာ ၉၉ ဆင့်နဲ့ အစားအသောက်တွေ ရခဲ့တယ်။ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ဆိုင်မှာ အိတ်ရနိုင်ပြီဆိုတာ သိလိုက်ရတဲ့ ခံစားချက်က ၁၀ မှတ်မှာ ၁၀ မှတ်ပေးရမယ်။ ၄ ဒေါ်လာလောက်ပဲ ပေးရတာဆိုတော့ စမ်းကြည့်လိုက်တာ ဘာအကြောင်းရှိလဲ
Too Good To Go မှာ ပါဝင်ခြင်းက ကျွန်တော့်လုပ်ငန်းအပေါ် အများကြီး သက်ရောက်မှုရှိပါတယ်။ အရင်ကဆိုရင် အစားအသောက်တွေကို လွှင့်ပစ်နေရလို့ တစ်နေ့ကို ဒေါ်လာ ရာနဲ့ချီ ဆုံးရှုံးနေတာပါ။ အမေရိကန်မှာ ဒီ Surprise Bag တစ်အိတ်ကို ၃ ဒေါ်လာ ၉၉ ဆင့်ကနေ ၉ ဒေါ်လာ ၉၉ ဆင့်အထိ ရှိပါတယ်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ ဒီကုမ္ပဏီဟာ အိတ်ပေါင်း ၁၀၂ သန်းကျော် ရောင်းချခဲ့ရပါတယ်။
Too Good To Go အတွက် အဓိကပြိုင်ဘက်ကတော့ "အမှိုက်ပုံး" ပါပဲ။ အစားအသောက်တွေအားလုံးဟာ အဲဒီနေရာမှာပဲ လမ်းဆုံးနေကြလို့ပါ။ အစားအသောက် အလေအလွင့်ဖြစ်မှုကြောင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးမှာ တစ်နှစ်ကို ဒေါ်လာ ၁ ထရီလီယံခန့် ဆုံးရှုံးနေရပါတယ်။ စားသောက်ဆိုင်နဲ့ အစားအသောက်ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းတွေမှာ ဒေါ်လာ ၁၃၀ ဘီလီယံဖိုးလောက် မစားဘဲ လွှင့်ပစ်နေရပြီး၊ ကုန်စုံဆိုင်တွေမှာ နောက်ထပ် ဒေါ်လာ ၃၀ ဘီလီယံဖိုး ဆုံးရှုံးနေပါတယ်။ ဒီကဏ္ဍနှစ်ခုပေါင်းရင် အစားအသောက် တန်ချိန် ၁၈ သန်းလောက် အမှိုက်ဖြစ်နေတာပါ။
ပိုလျှံနေတဲ့ အစားအသောက်တွေကို ကယ်တင်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက်ကနေ တစ်နှစ်ကို ဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၁၆၂ သန်းခန့် ရရှိနေတဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုအဖြစ် ဘယ်လိုပြောင်းလဲလာသလဲဆိုတာ ကြည့်ကြရအောင်။
နောက်ခံသမိုင်း
ကျွန်မကတော့ Too Good To Go ရဲ့ CEO Mette Lykke ပါ။ Too Good To Go ကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှာ ဒိန်းမတ်လုပ်ငန်းရှင်တစ်စုက စတင်တည်ထောင်ခဲ့တာပါ။ အစကတော့ Buffet ဆိုင်တွေမှာ တစ်နေ့တာအကုန် အစားအသောက်တွေ လွှင့်ပစ်နေရတဲ့ ပြဿနာကို ဖြေရှင်းချင်တာပါ။ ဒါပေမဲ့ သိပ်မကြာခင်မှာပဲ မုန့်တိုက်တွေ၊ ကုန်စုံဆိုင်တွေနဲ့ စူပါမားကတ်တွေအထိ တိုးချဲ့လာနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
Mette ၂၀၁၆ မှာ စတင်ဝင်ရောက်ချိန်မှာ ကုမ္ပဏီက နိုင်ငံပေါင်း ၁၀ နိုင်ငံအထိ ရောက်နေပြီး အရှိန်အဟုန်နဲ့ တိုးတက်နေပါတယ်။ သူမရဲ့ ပထမဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ကတော့ နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံမှာ လုပ်ငန်းပိတ်လိုက်ဖို့ပါ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ လုပ်ငန်းပုံစံ (Business Model) ကို သေသေချာချာ မကျေသေးခင်မှာ နေရာအနှံ့ လည်ပတ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်လို့ပါ။ ၂၀၂၀ စက်တင်ဘာမှာ အမေရိကန်ဈေးကွက်ထဲ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး အခုဆိုရင် အဓိကမြို့ကြီးပေါင်း ၃၃ ခုမှာ ရှိနေပါပြီ။ အမေရိကန်ဟာ လူဦးရေများသလို အစားအသောက် အလေအလွင့်လည်း အများဆုံးဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံမို့လို့ ကုမ္ပဏီအတွက် အရေးပါတဲ့ ဈေးကွက်တစ်ခုပါ။
လုပ်ဆောင်ပုံ
Surprise Bag ဆိုတာက ဆိုင်တွေမှာ ပိုလျှံနေတဲ့ အစားအသောက်တွေကို အက်ပ်ပေါ်တင်လိုက်တာပါ။ စားသုံးသူတွေက အက်ပ်မှာ ရှာမယ်၊ ကြိုတင်မှာယူမယ်၊ ပြီးရင် ဆိုင်ကိုသွားယူရုံပါပဲ။ ပုံမှန်အားဖြင့် ၇၀% လောက်အထိ ဈေးလျှော့ရပါတယ်။ လက်ရှိမှာ အသုံးပြုသူ သန်း ၁၀၀ နဲ့ လက်လီဆိုင်ပေါင်း ၁၇၀,၀၀၀ ခန့် ရှိနေပါပြီ။
နယူးယောက်က Fyahbun Creative ဆိုတဲ့ ဂျမေကာ စားသောက်ဆိုင်ပိုင်ရှင်က ပြောပြတာက - "၂၀၂၀ နှောင်းပိုင်းမှာ စဝင်ခဲ့တာပါ။ အရင်ကဆို အစားအသောက်တွေကို အမှိုက်ပုံးထဲ လွှင့်ပစ်ရတာ တကယ့်ကို စိတ်မကောင်းစရာပါ။ တစ်နေ့ကို ဒေါ်လာ ရာနဲ့ချီ ဆုံးရှုံးခဲ့ရတာ။"
ဝယ်သူတွေကတော့ ဈေးသက်သာတာကြောင့်ရော၊ အစားအသောက်တွေ မကုန်အောင် ကူညီချင်တာကြောင့်ရော ဒီအက်ပ်ကို သုံးကြပါတယ်။ အသုံးပြုသူတစ်ယောက်က - "ကျွန်မက ဈေးပေါပေါနဲ့ ရတာကို ကြိုက်တယ်။ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေတဲ့ ကျွန်မချစ်သူအတွက်လည်း ဈေးသက်သက်သာသာနဲ့ စားရတာ အထောက်အကူဖြစ်တယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။
စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ဘဏ္ဍာရေး (Financials & Challenges)
အက်ပ်ရဲ့ ဝင်ငွေ ၉၆% က ဝယ်သူတွေဆီကရတဲ့ ဝန်ဆောင်ခ (Transaction fees) ကနေ လာတာပါ။ အမေရိကန်မှာ ပျမ်းမျှ ၁ ဒေါ်လာ ၇၉ ဆင့် ရှိပါတယ်။ ဆိုင်တွေကလည်း တစ်နှစ်ကို အဖွဲ့ဝင်ကြေး ၈၉ ဒေါ်လာ ပေးရပါတယ်။
၂၀၂၃ မှာ ကုမ္ပဏီက ဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၁၆၂ သန်း ရရှိခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၄ မှာ ၁၀% ထပ်တိုးဖို့ မျှော်မှန်းထားပါတယ်။ တိုးချဲ့မှု စရိတ်စကတွေကြောင့် အမြတ်မထွက်သေးပေမဲ့ ၂၀၂၂ အောက်တိုဘာမှာ ပထမဆုံးအကြိမ် အမြတ်စထွက်ခဲ့တဲ့ လ ရှိခဲ့ပါတယ်။
ရှေ့ဆက်ကြုံရမည့် စိန်ခေါ်မှုများ:
ဈေးကွက် ပြည့်နှက်သွားခြင်း (Market Saturation): ဆိုင်တိုင်းနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီးသွားရင် တိုးတက်မှုနှုန်း နှေးသွားနိုင်ပါတယ်။
ပြိုင်ဆိုင်မှု: Olio နဲ့ Karma ကဲ့သို့ တခြားပြိုင်ဘက် ကုမ္ပဏီတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။
ဆိုင်ကြီးများ ကိုယ်တိုင်လုပ်ဆောင်ခြင်း: Whole Foods လို ဆိုင်ကြီးတွေက ကြားခံမလိုဘဲ သူတို့ဘာသာ Mystery Bag တွေ လုပ်လာနိုင်ပါတယ်။
ဥပဒေကန့်သတ်ချက်များ: နိုင်ငံအလိုက် အစားအသောက် ဘေးကင်းလုံခြုံရေး ဥပဒေတွေက သက်တမ်းကုန်ခါနီး ပစ္စည်းတွေ ရောင်းချဖို့ အတားအဆီး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
အကျိုးသက်ရောက်မှု
အမေရိကန်မှာ အစားအသောက် အလေအလွင့် အများစုဟာ အိမ်ထောင်စုတွေကနေ လာတာဖြစ်ပေမဲ့ Too Good To Go လို အက်ပ်တွေက တစ်နှစ်ကို အစားအသောက် တန်ချိန် ၁ သန်းလောက်ကို ကယ်တင်ပေးနိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ လျှော့ချရေးမှာ ကားအစီးရေ ၉၀၀,၀၀၀ ကို လမ်းပေါ်က ဖယ်ရှားလိုက်တာနဲ့ ညီမျှတဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိပါတယ်။
Mette က နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ - "ကျွန်မတို့ရဲ့ အိပ်မက်ကတော့ အစားအသောက် အလေအလွင့် လုံးဝမရှိတဲ့ ကမ္ဘာကြီးပါ။ အခုတော့ ကျွန်မတို့မှာ Surprise Bag တွေ ရှိနေပြီ။ ဒါပေမဲ့ ဒီထက်မက ပိုလုပ်နိုင်ဦးမယ်လို့ ကျွန်မ ယုံကြည်ပါတယ်" လို့ ဆိုသွားပါတယ်။