သစ်ခွစိုက်ပျိုးနည်း အခြေခံ သစ်ခွ ဝမ်းအိုဝမ်း မှ ကြိုဆိုပါတယ်။ သစ်ခွတွေက ပန်းပွင့်ချိန် ကြာရှည်ပြီး အရောင်အသွေး စုံလင်လှပတာကြောင့် လူတိုင်းနီးပါး ချစ်ကြပါတယ်။ "Orchid" ဆိုတဲ့ နာမည်က ဂရိဘာသာစကား အဓိပ္ပာယ်ကနေ ဆင်းသက်လာတာပါ။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ သစ်ခွမျိုးစိတ်ပေါင်း ၂၈,၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး နိုင်ငံတိုင်းလိုလိုမှာ မျိုးရင်းသစ်ခွတွေ ရှိကြပါတယ်။ #LGTmyanmar , #BBKmyanmar
စျေးကွက်ထဲမှာ အတွေ့ရအများဆုံးနဲ့ စိုက်ရအလွယ်ဆုံးကတော့ မိုးသစ်ခွ နဲ့ လိပ်ပြာသစ်ခွ တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ သစ်ခွကောင်းတစ်ပင်ကို ဘယ်လိုရွေးမလဲ?
အဖူးအပွင့်: ပွင့်နေတဲ့ အပွင့်တွေအပြင် မပွင့်သေးတဲ့ အဖူးလေးတွေ အများကြီးပါတာကို ရွေးပါ။ ပန်းပွင့်တွေ ကြွေကျနေပြီဆိုရင်တော့ အပွင့်သက်တမ်း ကုန်ခါနီးနေပါပြီ။
အရွက်: အရွက်အရောင်က စိမ်းဖန့်ဖန့် (Light Green) ဖြစ်နေတာ အကောင်းဆုံးပါ။ အစက်အပြောက်တွေ၊ အနာအဆာတွေနဲ့ စေးကပ်တဲ့ အရာတွေ မပါဖို့ သတိထားပါ။ (စေးကပ်နေရင် ပိုးမွှားရှိနိုင်လို့ပါ)။
အမြစ်: အပေါ်ကို ထွက်နေတဲ့ လေရှူမြစ် (Aerial Roots) လေးတွေကို ကိုင်ကြည့်ပါ။ မာတောင့်နေရင် ကျန်းမာပါတယ်။ ပျော့ဖတ်နေရင် ဒါမှမဟုတ် မီးခိုးရောင် ဖြစ်နေရင် ရေများလွန်းတာ (သို့) ရေငတ်နေတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
၂။ အိမ်ရဲ့ ဘယ်နေရာမှာ ထားမလဲ?
သစ်ခွကို ပြတင်းပေါက်တည့်တည့်မှာ မထားပါနဲ့။ သဘာဝအလင်းရောင် ကောင်းကောင်းရပြီး ပြတင်းပေါက်နဲ့ နည်းနည်းဝေးတဲ့နေရာ က အသင့်တော်ဆုံးပါ။ အပူပေးစက်၊ မီးလင်းဖို ဒါမှမဟုတ် အအေးဒဏ် တိုက်ရိုက်ထိတဲ့ နေရာမျိုးတွေကို ရှောင်ရပါမယ်။
၃။ ရေဘယ်လိုလောင်းမလဲ?
ရေခဲတုံး မသုံးပါနဲ့: ရေခဲတုံး ၂ တုံးထည့်ရုံနဲ့ ရတယ်ဆိုတာ စျေးကွက်အရ ပြောတာပါ။ သစ်ခွက အပူပိုင်းဒေသ အပင်ဖြစ်လို့ အခန်းအပူချိန်ရှိတဲ့ ရေ ကိုပဲ သုံးပါ။
ပမာဏ: ဆောင်းရာသီမှာ တစ်လ တစ်ကြိမ်၊ နွေရာသီမှာ နှစ်ပတ် တစ်ကြိမ်လောက်ပဲ ရေလောင်းဖို့ လိုပါတယ်။
စိုထိုင်းဆ: သစ်ခွက ရေထက် "လေထဲက စိုထိုင်းဆ" ကို ပိုကြိုက်ပါတယ်။ အခန်းထဲမှာ စိုထိုင်းဆ ၃၀-၄၀% ရှိဖို့ လိုပါတယ်။ ရေမှုန်ရေမွှားလေးတွေ ဖျန်းပေးတာမျိုး (Mist) နဲ့ လေဝင်လေထွက် ကောင်းအောင် (ပန်ကာ ခပ်ဖွဖွဖွင့်ပေးတာမျိုး) လုပ်ပေးရင် သစ်ခွက ပိုလန်းဆန်းပါတယ်။
၄။ မြေသြဇာ ကျွေးနည်း
သစ်ခွအတွက် သီးသန့်ထုတ်ထားတဲ့ မြေသြဇာကို တစ်လ တစ်ကြိမ် ဒါမှမဟုတ် နှစ်ကြိမ် (နှစ်ပတ်တစ်ခါ) ကျွေးပေးပါ။ အမြစ်နဲ့ အရွက်တွေကို ဖျန်းပေးရတဲ့ မြေသြဇာဘူးလေးတွေက သုံးရတာ ပိုလွယ်ကူပါတယ်။
၅။ ရောဂါနဲ့ ပိုးမွှား ဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ?
ရေငတ်ခြင်း: အမြစ်တွေ မီးခိုးရောင်ပြောင်းပြီး ခြောက်နေမယ်၊ အရွက်တွေ တွန့်လိပ်နေမယ်။
ရေများခြင်း: အမြစ်တွေ ပျော့ဖတ်ပြီး မှိုတက်နေမယ်။ (အပင်သေရတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းက ရေအလွန်အကျွံ လောင်းလို့ပါ)။
ပိုးမွှား: အရွက်ပေါ်မှာ အဖြူရောင် အမှုန့်လေးတွေ တွေ့ရင် ဂွမ်းဖတ်လေးကို အရက်ပြန် ဆွတ်ပြီး တို့ပေးပါ။ ပြီးရင် တခြားအပင်တွေနဲ့ ခွဲထားပေးပါ။
၆။ အိုးပြန်လဲခြင်းနှင့် နောက်တစ်ကြိမ် ပွင့်စေရန်
အိုးလဲခြင်း: ၃ နှစ်တစ်ကြိမ်လောက်ပဲ လိုပါတယ်။ သစ်ခွမြေကို သုံးတဲ့အခါ သစ်ခေါက် အဖတ်လေးတွေ များများပါတာကို သုံးပါ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သစ်ခွက သဘာဝအတိုင်း သစ်ပင်တွေပေါ်မှာ တွယ်ကပ်ပေါက်တာမို့ အမြစ်တွေ လေဝင်လေထွက်ကောင်းဖို့ လိုလို့ပါ။
ပြန်ပွင့်စေဖို့: ပန်းပွင့်တွေ ကြွေသွားရင် အညှာတံကို အောက်ခြေကနေ ဖြတ်နိုင်သလို၊ အဆစ် လေးရဲ့ အပေါ်နားကနေလည်း ဖြတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ညဘက်မှာ အပူချိန် နည်းနည်းအေးတဲ့ အခန်းထဲ ထားပေးရင် ပန်းပွင့်အသစ် ပြန်ထွက်ဖို့ လှုံ့ဆော်ပေးရာ ရောက်ပါတယ်။