ဉာဏမူပိုင်ခွင့် (IP) ဆိုတာ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်က သူ့ရဲ့ဦးနှောက်နဲ့ စဉ်းစားတွေးခေါ်ဖန်တီးထားတဲ့ အရာတွေကို ဆိုလိုတာပါ။ ဥပမာအားဖြင့် - ဒီဇိုင်းများ၊ လုပ်ငန်းစဉ်များ၊ သီချင်းများ၊ တံဆိပ် (Logo) များ၊ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများ၊ သင်္ကေတများနှင့် အပင်မျိုးစိတ်သစ်များအထိ အကျုံးဝင်ပါတယ်။ #LGTmyanmar, #BBKmyanmar
ဒီဖန်တီးမှုတွေဟာ အိုင်ဒီယာထုတ်ခဲ့သူ ဒါမှမဟုတ် ကြိုးစားအားထုတ်ပြီး ဖန်တီးခဲ့သူရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလူကပဲ ဒီအရာကို-
ဘယ်သူက ထုတ်လုပ်ခွင့်ရှိမလဲ?
ဘယ်နေရာမှာ၊ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ အသုံးပြုမလဲ?
ဘယ်သူက ရောင်းချပြီး အကျိုးအမြတ်ယူမလဲ? ဆိုတာတွေကို ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိပါတယ်။
ဖန်တီးမှုတွေကို ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ?
အခုလို ဒီဂျစ်တယ်ခေတ်မှာ တခြားသူတွေက အိုင်ဒီယာ ဒါမှမဟုတ် ဒီဇိုင်းတွေကို အလွယ်တကူ ကူးယူနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့ IP ကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် ဥပဒေကြောင်းအရ အဓိက နည်းလမ်း (၄) ခု ရှိပါတယ် -
တီထွင်မှုမူပိုင်ခွင့် (Patents): တီထွင်မှုအသစ်များ၊ စက်ပစ္စည်းအသစ်များနှင့် ထုတ်လုပ်မှုနည်းလမ်းသစ်များအတွက်။
မူပိုင်ခွင့် (Copyrights): အနုပညာ၊ ဂီတ၊ စာပေ၊ ရုပ်ရှင်နှင့် ဆော့ဖ်ဝဲလ် (Software) များအတွက်။
ကုန်အမှတ်တံဆိပ် (Trademarks): လုပ်ငန်းအမည်၊ တံဆိပ်၊ ဆောင်ပုဒ် (Slogan) နှင့် လုပ်ငန်းကိုယ်စားပြု ရုပ်ပုံ (Mascot) များအတွက်။
ကုန်သွယ်မှုလျှို့ဝှက်ချက် (Trade Secrets): ထုတ်လုပ်မှုဖော်မြူလာများ၊ လျှို့ဝှက်ချက်များနှင့် အချက်အလက်စုဆောင်းမှုများကို တခြားသူလက်ထဲ မရောက်အောင် လျှို့ဝှက်ထိန်းသိမ်းခြင်း။
T2 Technology Transfer ဆိုတာဘာလဲ?
ဒီလိုကာကွယ်မှုတွေလုပ်ရတာ အစပိုင်းမှာ ခက်ခဲတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့် နည်းပညာလွှဲပြောင်းခြင်း (Technology Transfer - T2) က သင့်ကို ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။
T2 က ဘာလုပ်ပေးတာလဲ?
အစိုးရရဲ့ နည်းပညာတွေ ဒါမှမဟုတ် ပုဂ္ဂလိကနဲ့ အစိုးရကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေမှာ IP ကို ဘယ်လိုအသုံးပြုမလဲ၊ ဘယ်လိုဝေမျှမလဲဆိုတာကို ညှိနှိုင်းပေးပါတယ်။
မူပိုင်ခွင့် လိုင်စင်ရယူတာ ဒါမှမဟုတ် လျှို့ဝှက်အချက်အလက်တွေကို ဝေမျှတာတွေကို ပိုမိုလွယ်ကူစေပါတယ်။
ရလဒ်အနေနဲ့ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ပြဿနာတွေကို အတူတူဖြေရှင်းနိုင်ပြီး ထုတ်ကုန်အသစ်တွေကို ဖန်တီးနိုင်လာပါတယ်။
အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရင် - မိမိရဲ့ အိုင်ဒီယာတွေကို ဥပဒေနဲ့ ကာကွယ်ထားတာဟာ အချိန်နဲ့ အားစိုက်ထုတ်ရကျိုး နပ်စေမယ့် ကိစ္စရပ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။