ဂရပ်ဖစ်ဒီဇိုင်းရှိအခြေခံမူများ အခမဲ့သင်တန်းမှ သင်ခန်းစာအားလုံး

 

အောင်မြင်သော ဒီဇိုင်းလက်ရာများ ဖန်တီးရန်၊ ၎င်းတို့ကို အလုပ်ဖြစ်စေသော စည်းမျဉ်းများကို နားလည်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဒီဇိုင်းတွင်အခြေခံမူများသည် ဒီဇိုင်နာများ အသုံးပြုကြသော စည်းမျဉ်းများ စုစည်းမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အမြင်အာရုံအရ ကျေနပ်ဖွယ်ကောင်းပြီး စနစ်တကျနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိသော လက်ရာများ ဖန်တီးရန်အတွက် ဖြစ်ပါသည်။ #LGTmyanmar, #BBKmyanmar

မင်္ဂလာပါ၊ ကျွန်မနာမည်က Laura Keung ပါ။ ကျွန်မက အတွေ့အကြုံ ၁၅ နှစ်ကျော်ရှိသော ဂရပ်ဖစ်ဒီဇိုင်နာတစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။ ဒီသင်တန်းမှာ ဒီဇိုင်းရဲ့ အခြေခံမူတွေအကြောင်း ပြောကြမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ဒီမူတွေအားလုံးကို သင်နားလည်နိုင်အောင် Envato Elements ကနေ လက်တွေ့ဥပမာတွေ၊ တင်းပလိတ်တွေ ပြသပေးသွားပါမယ်။ Envato Elements သည် အရည်အသွေးမြင့် တင်းပလိတ်များ၊ ဓာတ်ပုံများ၊ ဖောင့်များနှင့် အခြားအရာများစွာအတွက် အရင်းအမြစ်ကြီးတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဇိုင်းလက်ရာတိုင်းတွင် ၎င်းကို ဟန်ချက်ညီပြီး အမြင်အာရုံအရ ကျေနပ်ဖွယ်ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးသည့် မျက်နှာပြင်အောက်က ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံတစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဒီတော့ ဒီအခြေခံမူတွေ ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်လဲဆိုတာ သင် နားလည်ပြီးတာနဲ့၊ စည်းမျဉ်းတွေကို ချိုးဖောက်လို့ရပါပြီ။ ဒါကြောင့် ပထမဆုံး အခြေခံမူဖြစ်တဲ့ "ဟန်ချက်ညီမှု" နဲ့ စလိုက်ကြရအောင်။

.

ဟန်ချက်ညီမှု 

ဟန်ချက်ညီမှုဆိုသည်မှာ ဒီဇိုင်းတစ်ခုအတွင်းရှိ အစိတ်အပိုင်းများ၏ အမြင်ဆိုင်ရာအလေးချိန်ကို တည်ငြိမ်မှုရှိအောင် စနစ်တကျ ခွဲဝေနေရာချထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဘယ်ညာပုံစံတူညီသည့် သတ်မှတ်ချက်ညီမျှမှု  နှင့် အစိတ်အပိုင်းများမတူသော်လည်း အလေးချိန်ညှိထားသည့် သတ်မှတ်ချက်မတူသော ညီမျှမှု ဟူ၍ ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ဖန်တီးနိုင်သည်။ ကောင်းမွန်သော ဟန်ချက်ညီမှုသည် ကြည့်ရှုသူကို စိတ်အေးချမ်းမှုပေးရုံသာမက ဒီဇိုင်းတစ်ခုလုံး ပြိုလဲမသွားဘဲ ခိုင်ခံ့မြဲမြံနေသည်ဟု ခံစားရစေရန် အဓိက ကူညီပေးပါသည်။

.

ညီညွတ်မှု 

ဒီဇိုင်းတစ်ခုအတွင်းရှိ အစိတ်အပိုင်းအားလုံး ဟန်ချက်ညီညီ ပေါင်းစပ်သွားခြင်းကို ညီညွတ်မှု ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းသည် ကြည့်ရှုသူကို ရှုပ်ထွေးမှုမရှိစေဘဲ သတင်းအချက်အလက်များကို သဘာဝကျကျ နားလည်စေရန် ကူညီပေးပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အရောင်စပ်ပုံစံတူညီခြင်း၊ ပုံစံတူသရုပ်ဖော်ပုံများ အသုံးပြုခြင်းနှင့် စာသားများကို စနစ်တကျ နေရာချခြင်းတို့ဖြင့် ဒီဇိုင်းတစ်ခုလုံးကို တစ်သားတည်းဖြစ်အောင် ဖန်တီးနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ ညီညွတ်မှုမရှိပါက ဒီဇိုင်းသည် စနစ်မကျဘဲ ရှုပ်ထွေးသွားနိုင်သောကြောင့် ၎င်းသည် ဒီဇိုင်းအခြေခံမူများတွင် အလွန်အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

.

ကွာခြားမှု 

ဒီဇိုင်းတစ်ခုအတွင်း အစိတ်အပိုင်းများအကြား ကွာခြားချက်ကို ဖန်တီးခြင်းဖြင့် ကွာခြားမှု  ကို ရရှိနိုင်ပြီး၊ ၎င်းသည် ကြည့်ရှုသူ၏ အာရုံကို အရေးကြီးသော အချက်အလက်များဆီသို့ ဦးတည်ပေးသည့် အမြင်ဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်း (Visual Hierarchy) ကို ဖန်တီးပေးပါသည်။ အရောင်ပြင်းအား မတူညီခြင်း (ဥပမာ- အဝါနှင့် ခရမ်း)၊ စာလုံးပုံစံနှင့် အရွယ်အစား ကွဲပြားခြင်း၊ သို့မဟုတ် ပုံသဏ္ဍာန်များ (ဥပမာ- စက်ဝိုင်းနှင့် လေးထောင့်) ကို ရောနှောအသုံးပြုခြင်းဖြင့် ဒီဇိုင်းကို ပိုမိုထင်ရှားပေါ်လွင်စေပါသည်။ အထူးသဖြင့် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ပိုစတာဒီဇိုင်းများတွင် ကွာခြားမှုကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ဖတ်ရှုသူအား မည်သည့်အရာကို အရင်ကြည့်ရမည်ကို လမ်းညွှန်ပေးနိုင်ပြီး၊ ၎င်းမရှိပါက ဒီဇိုင်းသည် ရှုပ်ထွေးကာ အာရုံစိုက်ရာနေရာ ပျောက်ဆုံးသွားနိုင်ပါသည်။

.

အလေးထားမှု 

အလေးထားမှု ဆိုသည်မှာ အရောင်၊ မျဉ်းကြောင်းများနှင့် အလင်းအမှောင် (Positive/Negative space) တို့ကို အသုံးပြုကာ ကြည့်ရှုသူ၏ အာရုံကို ဒီဇိုင်း၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုတည်းပေါ်သို့ ကျရောက်စေရန် ဖန်တီးသည့် ဗျူဟာဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် နာနတ်သီးပုံဆီသို့ ဦးတည်နေသော မျဉ်းကြောင်းများ (Leading lines) သုံးခြင်း သို့မဟုတ် ထပ်နေသော ပုံရိပ်များကြားတွင် အရောင်တစ်မျိုးတည်းကို ထူးခြားအောင် ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် အဓိကအချက်ကို ပေါ်လွင်စေနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ ဒီဇိုင်းတစ်ခုတွင် အလေးထားမှု မရှိပါက ပျင်းစရာကောင်းပြီး မှိန်ဖျော့နေမည်ဖြစ်သဖြင့်၊ ကြည့်ရှုသူ၏ အာရုံကို ဖမ်းစားနိုင်ရန် ဤအခြေခံမူကို မဖြစ်မနေ အသုံးပြုရမည် ဖြစ်ပါသည်။

.

အထပ်ကျော့မှု 

အထပ်ကျော့မှု ဆိုသည်မှာ တူညီသောအရောင်၊ စာလုံးပုံစံ သို့မဟုတ် ဂရပ်ဖစ်အစိတ်အပိုင်းများကို ဒီဇိုင်းတစ်ခုအတွင်း ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ဒီဇိုင်းကို ပိုမိုခိုင်မာပြီး စနစ်ကျသော ညီညွတ်မှု (Unity) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပိုစတာတစ်ခုတွင် အရွက်ပုံစံကို အရောင်အမျိုးမျိုးဖြင့် လေးကြိမ်ထပ်အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် Branding တစ်ခုတွင် တူညီသော လှိုင်းတွန့်ပုံစံကို စာအိတ်နှင့် စာရွက်ခေါင်းစဉ်များ၌ ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် အမှတ်တံဆိပ်ကို ပိုမိုမှတ်မိလွယ်စေပါသည်။ ဤအခြေခံမူကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ဒီဇိုင်းအတွင်းရှိ အစိတ်အပိုင်းများအားလုံးကို တစ်စုတစ်စည်းတည်းဖြစ်အောင် ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်ပြီး ကြည့်ရှုသူအတွက် အမြင်အာရုံ သက်သောင့်သက်သာ ဖြစ်စေပါသည်။

.

အဆင်ဒီဇိုင်း 

အဆင်ဒီဇိုင်း  ဆိုသည်မှာ ဒီဇိုင်းအစိတ်အပိုင်းများစွာကို တစ်ခုထက်မက ထပ်ကျော့အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ကြည့်ရှုသူ၏ အတွေ့အကြုံကို မြှင့်တင်ပေးသည့် နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုတည်းကို ထပ်ကျော့ခြင်း (Repetition) ထက် ပိုမိုကျယ်ပြန့်ရှုပ်ထွေးသော ပုံစံမျိုး ဖြစ်ပါသည်။ အဆင်ဒီဇိုင်းကို အသုံးပြုရာတွင် ဒီဇိုင်းတစ်ခုလုံး ရှုပ်ထွေးမသွားစေရန် စာသားများကို ရိုးရှင်းစွာ ထားရှိခြင်းနှင့် အဖြူရောင် နယ်ပယ်လွတ်များကို စနစ်တကျ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းညှိရပါမည်။ ဥပမာအားဖြင့် လုပ်ငန်းကတ်ပြားတစ်ခုတွင် ရိုးရှင်းသော ဆင်အိုင်ကွန်လေးများကို အဆင်ဒီဇိုင်းအဖြစ် ဖန်တီးခြင်းဖြင့် အမှတ်တံဆိပ်၏ ပုံရိပ်ကို ပိုမိုခိုင်မာစေပြီး အမြင်အာရုံကို ဆွဲဆောင်မှုရှိစေပါသည်။

.

သံစဉ်တွန်းအား 

သံစဉ်တွန်းအား ဆိုသည်မှာ ဒီဇိုင်းအစိတ်အပိုင်းများကို ပုံစံအမျိုးမျိုး၊ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုးဖြင့် ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုကာ အမြင်ဆိုင်ရာ စည်းချက်ဝါးချက်  နှင့် စနစ်တကျရှိသော လှုပ်ရှားမှုပုံစံကို ဖန်တီးယူခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် လက်ကမ်းစာစောင်တစ်ခုတွင် တြိဂံပုံသဏ္ဍာန်များကို အရောင်နှင့် အရွယ်အစား မတူညီဘဲ ဖြန့်ကျက်ထားခြင်းဖြင့် ငြိမ်သက်မနေဘဲ စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ကောင်းသော လှုပ်ရှားမှုအသွင်ကို ဆောင်ကြဉ်းပေးနိုင်ပါသည်။ ဤအခြေခံမူသည် ဒီဇိုင်း၏နောက်ခံတွင် သိသိသာသာမဟုတ်ဘဲ သွယ်ဝိုက်၍ တည်ရှိနေတတ်ပြီး၊ ကြည့်ရှုသူ၏ အမြင်အာရုံကို ဒီဇိုင်းတစ်ခုလုံးအနှံ့ စီးဆင်းသွားစေရန် ကူညီပေးပါသည်။

လှုပ်ရှားမှု 

လှုပ်ရှားမှု ဆိုသည်မှာ ဒီဇိုင်းတစ်ခုကို ကြည့်ရှုသည့်အခါ မျက်လုံးက အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှတစ်ခုသို့ စီးဆင်းသွားသော လမ်းကြောင်းကို ဖန်တီးခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ကြည့်ရှုသူအား အရေးကြီးဆုံးအချက်အလက်များဆီသို့ စနစ်တကျ ဦးဆောင်ခေါ်သွားနိုင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် မော်တော်ဆိုင်ကယ်ဘီး၏ ဦးတည်ချက် သို့မဟုတ် သဘာဝအကိုင်းအခက်များ၏ ပုံသဏ္ဍာန်ကို အသုံးပြု၍ မျက်လုံးကို အပေါ်အောက်၊ ဘယ်ညာ ရွေ့လျားစေခြင်းဖြင့် ဒီဇိုင်းကို ပိုမိုသက်ဝင်လှုပ်ရှားပြီး စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းစေပါသည်။ လှုပ်ရှားမှုရှိသော အစိတ်အပိုင်းများနှင့် တည်ငြိမ်သော စာသားများကို ဟန်ချက်ညီညီ ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် ကြည့်ရှုသူအတွက် ရှင်းလင်းပြီး ဆွဲဆောင်မှုရှိသော အတွေ့အကြုံကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။

.

အချိုးကျမှု 

အချိုးကျမှု  ဆိုသည်မှာ ဒီဇိုင်းတစ်ခုအတွင်းရှိ အစိတ်အပိုင်းများ၏ အရွယ်အစားနှင့် အရေးပါမှုအလိုက် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဟန်ချက်ညီညီ ဆက်နွယ်နေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ကြည့်ရှုသူအား မည်သည့်အချက်အလက်က ပို၍အရေးကြီးသည်ကို ရှင်းလင်းစွာ သိရှိစေပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် မဂ္ဂဇင်းဒီဇိုင်းတစ်ခုတွင် အဓိကခေါင်းစဉ်  ကို အကြီးဆုံးထားရှိပြီး၊ ကိုးကားစာသားကို အလယ်အလတ်နှင့် ကိုယ်ထည်စာသား ကို အသေးဆုံးထားခြင်းဖြင့် အမြင်ဆိုင်ရာ အစီအစဉ်တကျဖြစ်မှုကို ဖန်တီးနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ အချိုးကျမှုမရှိဘဲ အရာအားလုံး အရွယ်အစားတူနေပါက ဒီဇိုင်းသည် ငြိမ်သက်လွန်းပြီး အာရုံစိုက်ရမည့်အချက်ကို ပျောက်ဆုံးစေနိုင်သောကြောင့် ဤအခြေခံမူသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

.

သဟဇာတဖြစ်မှု 

သဟဇာတဖြစ်မှု  ဆိုသည်မှာ ဒီဇိုင်းတစ်ခုအတွင်းရှိ အစိတ်အပိုင်းများ အချင်းချင်း အချိတ်အဆက်မိမိဖြင့် စုစည်းမှုရှိနေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အစိတ်အပိုင်းတိုင်း ထပ်တူညီနေစရာမလိုသော်လည်း ပုံစံတူစတိုင်များ သို့မဟုတ် အရောင်စပ်ပြား  တူညီမှုတို့ဖြင့် တူဝမ်းကွဲများသဖွယ် ဆက်နွယ်နေစေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် စာအုပ်အဖုံးတစ်ခုတွင် မတူညီသော လက်ရေးစာသားများကို သဘာဝကျသော မျဉ်းကြောင်းများ၊ စက်ဝိုင်းများနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ထူးခြားသော ပင်ကိုယ်စရိုက်ကို ဖန်တီးနိုင်သလို၊ CD အဖုံးဒီဇိုင်းများတွင်လည်း နူးညံ့သောအရောင် (Pastel colors) များနှင့် ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဍာန်များကို အချိုးကျပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် ကြည့်ရှုသူကို အမြင်အာရုံ ငြိမ်းချမ်းမှု ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။ သဟဇာတဖြစ်မှုသည် ဒီဇိုင်းအတွင်းရှိ ကွဲပြားခြားနားသော အစိတ်အပိုင်းများကို တစ်စုတစ်စည်းတည်းဖြစ်အောင် ပေါင်းကူးပေးပြီး၊ အားလုံးကို ပြေပြစ်ချောမွေ့စွာ အလုပ်လုပ်စေသည့် နောက်ဆုံးအဆင့် ပေါင်းစပ်မှုပင် ဖြစ်ပါသည်။

.

ကွဲပြားမှု 

ကွဲပြားမှု (Variety) ဆိုသည်မှာ ဒီဇိုင်းတစ်ခုအတွင်း မတူညီသော အစိတ်အပိုင်းများကို ရောနှောအသုံးပြုခြင်းဖြင့် အမြင်ဆိုင်ရာ တင်းမာမှုနှင့် စိတ်ဝင်စားမှုကို ဖန်တီးယူခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ဒီဇိုင်းကို ပျင်းစရာမကောင်းအောင် ပြုလုပ်ပေးပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တောင့်တင်းလှပသော ဂရစ်ကွက်  စနစ်ကို လက်ရေးဖောင့် (Handwriting) သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုရှိသော ပုံရိပ်များဖြင့် ချိုးဖျက်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဂျီဩမေတြီပုံစံများကို သဘာဝပုံစံများနှင့် တွဲဖက်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ကွဲပြားမှုကို ဖန်တီးနိုင်ပါသည်။ အဓိကအချက်မှာ အစိတ်အပိုင်းများအားလုံး တစ်စုတစ်စည်းတည်းဖြစ်စေရန် အထပ်ကျော့မှု  ကို အသုံးပြုသော်လည်း၊ ကြည့်ရှုသူအား ဆွဲဆောင်နိုင်ရန် လုံလောက်သော ကွဲပြားခြားနားမှုရှိနေစေရန် ထိန်းညှိဖို့ ဖြစ်ပါသည်။

.

နိဂုံး

ဒီဇိုင်းအခြေခံမူများသည် အားကောင်းပြီး စနစ်ကျသော ဖွဲ့စည်းမှုတစ်ခုကို ဖန်တီးရန်အတွက် အုတ်မြစ်များဖြစ်ပြီး၊ မိမိဖန်တီးထားသော ဒီဇိုင်းတွင် တစ်ခုခုလိုအပ်နေပါက မည်သည့်အစိတ်အပိုင်း ပျောက်ဆုံးနေသည်ကို နားလည်စေရန် တည်းဖြတ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ် တွင် များစွာအထောက်အကူပြုပါသည်။ ဤစည်းမျဉ်းများကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အစိတ်အပိုင်းတိုင်းကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ နေရာချနိုင်ပြီး၊ ကြည့်ရှုသူထံသို့ ရှင်းလင်းပြတ်သားသော မက်ဆေ့ချ်တစ်ခုကို သန့်ရှင်းသပ်ရပ်စွာ ပေးပို့နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ ယခုအခါ သင်သည် မည်သည့်ဒီဇိုင်းလက်ရာကိုမဆို မြင်တွေ့ရသည့်အခါ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုစီ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ကုဒ်ဖြေဝှက်  လုပ်ပြီး ပိုမိုလေးနက်စွာ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။