သင့်အပင်တွေကို ဘယ်လောက်ပဲ ဂရုစိုက်စိုက်၊ ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ရောဂါအမျိုးမျိုး ဖြစ်ပွားနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီထဲကမှ တစ်ခုကတော့ မှိုစွဲခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ #LGTmyanmar , #BBKmyanmar
.
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ သီးနှံပင်တွေကို ရောဂါဖြစ်စေတဲ့ မှိုအမျိုးအစားပေါင်း ၁၉,၀၀၀ ကျော် ရှိပါတယ်။ အဲဒီမှိုတွေဟာ လေ၊ ရေ၊ မြေကြီးနဲ့ ပိုးမွှားတွေကတစ်ဆင့် အလွယ်တကူ ကူးစက်နိုင်ပြီး စိုက်ခင်းတစ်ခုလုံးကို ပျက်စီးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကံကောင်းတာကတော့ ရောဂါကို အချိန်မီ သိရှိပြီး မှန်မှန်ကန်ကန် ခွဲခြားနိုင်ရင် မှိုသတ်ဆေးတွေနဲ့ ကုသနိုင်ပါတယ်။ သဘာဝမှိုသတ်ဆေးတွေ သုံးတာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပေမဲ့ ရောဂါပြင်းထန်ရင်တော့ ဓာတုမှိုသတ်ဆေးတွေကို အသုံးပြုကြရပါတယ်။
.
အတွေ့ရများသော မှိုရောဂါ ၇ မျိုးကို ခွဲခြားခြင်း
၁။ မြေဆောင်မှိုရောဂါ
ပင်စည်နဲ့ အမြစ်တွေ မြေကြီးနဲ့ ထိစပ်နေတဲ့နေရာမှာ ပုပ်သွားတာမျိုးပါ။ အထူးသဖြင့် မျိုးစေ့တွေနဲ့ ပျိုးပင်ပေါက်လေးတွေကို ဒုက္ခပေးတတ်ပါတယ်။ မြေကြီးအေးလွန်းတာ၊ ရေဆင်းမကောင်းတာ၊ စိုထိုင်းဆများတာနဲ့ မြေဩဇာ အလွန်အကျွံသုံးတာတွေကြောင့် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
.
၂။ ဒေါင်းနီမှို
အရွက်ရဲ့ အပေါ်မျက်နှာပြင်မှာ အဝါရောင် အစက်အပြောက်လေးတွေ ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ အဲဒီအစက်တွေဟာ နောက်ပိုင်းမှာ အညိုရောင်ပြောင်းသွားပြီး အပင်ရဲ့ အလင်းစုဖွဲ့ခြင်း (Photosynthesis) ကို အဟန့်အတားဖြစ်စေကာ အပင်ကို တဖြည်းဖြည်း သေစေပါတယ်။ သခွား၊ ဂေါ်ဖီ၊ နှင်းဆီ စတဲ့ အပင်တွေမှာ အဖြစ်များပါတယ်။
.
၃။ မှိုဖြူရောဂါ
အရွက်၊ ပင်စည်နဲ့ အသီးတွေပေါ်မှာ အဖြူရောင် အမှုန့်တွေ ဖြူးထားသလို အဝိုင်းကွက်လေးတွေ ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ ခြောက်သွေ့ပြီး ပူနွေးတဲ့ ရာသီဥတုမှာ ပိုဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ခရမ်းချဉ်၊ ငရုတ်၊ ပဲ စတဲ့ အပင်တွေမှာ အဖြစ်များပါတယ်။
.
၄။ လောင်မီးရောဂါများ
Fire Blight: ဘက်တီးရီးယားကြောင့်ဖြစ်တာပါ။ အညွန့်သစ်တွေကို အရင်တိုက်ခိုက်ပြီး အရွက်တွေက မည်းသွားပေမဲ့ ကြွေမကျဘဲ ကပ်နေတတ်ပါတယ်။
Early Blight: မှိုကြောင့်ဖြစ်ပြီး အရွက်အဟောင်းတွေမှာ အညိုရောင် အဝိုင်းကွက်လေးတွေ စဖြစ်ပါတယ်။ အပူချိန်မြင့်ပြီး စိုစွတ်ရင် ပိုပျံ့နှံ့ပါတယ်။
Late Blight: ရာသီနှောင်းပိုင်းမှာ ဖြစ်တတ်ပြီး အာလူးနဲ့ ခရမ်းချဉ်မှာ အဖြစ်များပါတယ်။ အရွက်တွေမှာ အညိုရောင် အကွက်ကြီးတွေ ဖြစ်လာပါတယ်။
၅။ အရွက်ပြောက် ရောဂါ
နှင်းဆီ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ သစ်သီးပင်တွေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရွက်ပေါ်မှာ အမည်းစက် ဒါမှမဟုတ် အညိုစက်လေးတွေ ဖြစ်လာပြီး ဘေးပတ်လည်မှာ အဝါရောင် ဝိုင်းနေတတ်ပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာ အရွက်တွေ အဝါရောင်ပြောင်းပြီး ကြွေကျကုန်ပါတယ်။
.
၆။ သံချေးတက်မှို
နာမည်အတိုင်းပဲ အရွက် ဒါမှမဟုတ် ပင်စည်တွေမှာ လိမ္မော်ညိုရောင် အကွက်တွေ (သံချေးတက်သလိုမျိုး) ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။ ကော်ဖီ၊ ဂျုံနဲ့ ပဲပိစပ်တို့လို စိုက်ပျိုးရေးသီးနှံတွေမှာ အဖြစ်များပါတယ်။
.
၇။ အသီးပုပ်ရောဂါ
အသီးတွေမှာ အမည်းကွက်ဖြစ်ပြီး ပုပ်သွားတာပါ။ ခရမ်းချဉ်နဲ့ ငရုတ်တွေမှာ ကယ်လ်စီယမ်ဓာတ် ချို့တဲ့တာ ဒါမှမဟုတ် ရေလောင်းတာ မမှန်ကန်တာကြောင့်လည်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
.
ကုသနည်းနှင့် အသုံးပြုပုံ
ဒီရောဂါအများစုကို Mancozeb နဲ့ Carbendazim ရောစပ်ထားတဲ့ မှိုသတ်ဆေးနဲ့ ကုသနိုင်ပါတယ်။ ၎င်းဟာ ထိသေရော၊ ပင်လုံးပြန့် ရော နှစ်မျိုးလုံး အာနိသင်ရှိပါတယ်။
အသုံးပြုနည်း:
ဆေးနှုန်းထား: ရေ ၁ လီတာမှာ ဆေးမှုန့် ၁.၅ ဂရမ် ကနေ ၂ ဂရမ် ခန့် (လက်ဖက်ရည်ဇွန်း တစ်ဝက်ခန့်) ရောစပ်ပါ။
ဖျန်းနည်း: အပင်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းအားလုံး၊ အထူးသဖြင့် ရောဂါဖြစ်နေတဲ့ နေရာတွေကို နှံ့စပ်အောင် ဖျန်းပေးပါ။
သတိပြုရန်: ဓာတုဆေးဖြစ်လို့ လူနဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေအတွက် အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဆေးနှုန်းထား များလွန်းရင် အပင်သေနိုင်ပါတယ်။
အချိန်: နေပြင်းတဲ့အချိန် ရှောင်ပါ။ နံနက်စောစော ဒါမှမဟုတ် ညနေစောင်းမှာ ဖျန်းပေးတာ အကောင်းဆုံးပါ။
အကြံပြုချက်: ဆေးဖျန်းတဲ့အခါ ဆပ်ပြာရည် ဒါမှမဟုတ် ရှမ်ပူ အနည်းငယ် ထည့်စပ်ရင် ဆေးကပ်အား ပိုကောင်းစေပါတယ်။ မိုးရာသီမှာ တစ်ပတ်တစ်ကြိမ် ပုံမှန်ဖျန်းပေးခြင်းဖြင့် မှိုရောဂါကို ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။